Τι αλλάζει με τον μνημονιακό νόμο 4336/15

http://www.facebook.com/?ref=logo https://www.facebook.com/panos.kaponis

Α.- ΕΠΙΡΕΑΣΜΟΣ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΤΟΥ ν. 328/1976 από τον μνημονιακό νόμο 4336/2015.

In recent years, the so-called «mnimoniaki» era, among other «rules» for the development of the Greek economy, min between the remaining branches to include that of pharmacies. However, in the above effort, not motivated mainly by the different legal processes its legal treatment, but several considerations or photographic devices (of which littered the pharmaceutical law), or political expediency dictated by the need to demonstrate the then rulers that we make Reform «release «market. Example terminations devices from unauthorized Ministry growth planned.1.

Τα τελευταία χρόνια, στην λεγόμενη “μνημονιακή” εποχή, μεταξύ των άλλων “ρυθμίσεων” για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, έλαχε μεταξύ των υπόλοιπων κλάδων να συμπεριληφθεί και εκείνος των φαρμακείων. Όμως, δεν πρυτάνευσαν οι διάφοροι νομικοί μέθοδοι νομοτεχνικής επεξεργασίας, αλλά πολιτικές σκοπιμότητες υπογορευόμενες από την ανάγκη να αποδείξουν οι κυβερνώντες (ΝΔ-ΠΑΣΟΚ & τελευταία ΣΥΡΙΖΑ) ότι προβαίνουν σε μεταρυθμίσεις “απελευθέρωσης” της αγοράς. Εκτός από τους νόμους 4052/2012, 4075/2012, 4254/2014, 4281/2014, ο πρόσφατος μνημονιακός νόμος 4336/14-08-2015 (ΦΕΚ 94Α”), έδωσε την χαριστική βολή.

1) ΟΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ :

ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 2 ΥΠΟΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ Δ12:

17. Το άρθρο 6 του ν. 328/1976 καταργείται.

2) Η ΑΝΑΛΥΣΗ :

Α) Στην πραγματικότητα, δεν καταργήθηκε το γνωστό άρθρο 6 του ν. 328/1976, αλλά μόνον ότι απέμεινε από την τροποποίηση που είχε γίνει με το νόμο 4254/2014 (ΦΕΚ Α’ 85/07-04-2014), παράγραφος ΣΤ’ Υποπαράγραφος ΣΤ.1:
Σημείωση: Το άρθρο 6 του Ν. 328/1976, όπως είχε τροποποιηθεί από το άρθρο 14 Ν. 1821/1988,
και αντικατέστησε την παρ. 1 του άρθρου 17 του Ν. 5607/1932 και αφού καταργήθηκε το υπόλοιπο μέρος της διάταξης που αφορούσε την υποχρέωση του αδειούχου φαρμακοποιού (δηλαδή του φαρμακοποιού επ’ ονόματι του οποίου ιδρύθηκε το φαρμακείο) να κατέχει εταιρικό μερίδιο τουλάχιστον 50%, καταργήθηκε ως άνω ολοσχερώς.
Δηλαδή δεν υπάρχει υποχρέωση σύστασης Ο.Ε & Ε.Ε. εταιρειών μεταξύ φαρμακοποιών, όπως ρύθμιζε η παρακάτω διάταξη :

«Το πρώτο εδάφιο της παραγράφου 1 του άρθρου 6 του ν. 328/1976 αντικαθίσταται ως εξής:
Για την εκμετάλλευση φαρμακείου ή φαρμακαποθήκης επιτρέπεται η σύσταση ομόρρυθμης ή ετερόρρυθμης εταιρείας μόνο μεταξύ φαρμακοποιών».

Β) Μία άλλη διάταξη που συμπαρασύρεται από την κατάργηση του άρθρου 6 ν. 328/76, είναι η παράγραφος7 του άρθρου 7 του ν. 1963/1991, δηλ. η υποχρέωση σύστασης των εταιρειών των συστεγασμένων φαρμακείων, με συμβολαιογραφικό έγγραφο και για ορισμένη πάντοτε χρονική διάρκεια, των οποίων επιτρέπεται η παράταση κατά τον ίδιο τρόπο (συμβολαιογραφική πράξη) [εδ. 3 της παρ. 1, άρθρου 17 Ν. 5607/1932], η οποία είχε ως εξής :

«7. Τα κατά το παρόν άρθρο συστεγαζόμενα φαρμακεία λειτουργούν υποχρεωτικά με τη μορφή ομόρρυθμης εταιρείας, που συνιστάται με συμβολαιογραφικό έγγραφο, οριζομένων συνδιαχειριστών όλων των συμμετεχόντων στη συστέγαση φαρμακοποιών και εφαρμοζομένων αναλόγως των διατάξεων των παρ. 2,3,4,5 και 7 του άρθρου 17 του Ν. 5607/1932, όπως τούτο αντικαταστήθηκε και τροποποιήθηκε με τα άρθρα 6 του Ν. 328/1976 και 14 του Ν. 1821/1988 (ΦΕΚ 271 Α’)».

Το ερώτημα που τίθεται είναι :
Αφού δεν υφίσταται η περιοριστική υποχρέωση του ΄αρθρου 6 ν. 328/1976, μπορούν να συσταθούν άλλες μορφές εκμεταλλευσης φαρμακείων ;
Θεωρητικά η απάντηση είναι ΝΑΙ, αλλά λόγω της ιδιομορφίας των φαρμακείων ως φορέων Δημόσιας Υγείας, θεωρώ ότι υπάρχει κενό νόμου.
Εδώ πρέπει να τονιστεί η άποψη του ΣτΕ (Απόφαση 229/2014) :
«Τα φαρμακεία δεν αποτελούν αμιγώς εμπορικές επιχειρήσεις, αλλά ιδιότυπα καταστήματα, στα οποία συνδυάζεται η υπεύθυνη επιστημονική δραστηριότητα και η κοινωνική αποστολή με την εμπορική εκμετάλλευση. Περαιτέρω, εκ του λόγου ότι τα διατιθέμενα στα φαρμακεία αγαθά, αναγκαία για τη διαφύλαξη και την αποκατάσταση της ανθρώπινης υγείας, είναι ζωτικής σπουδαιότητος για το κοινωνικό σύνολο, υφίσταται έντονο κρατικό ενδιαφέρον για τη ρύθμιση τόσο τη ασκήσεως όσο και της προσβάσεως στο επάγγελμα του φαρμακοποιού, το οποίο συνδέεται αρρήκτως με την προστασία της δημόσιας υγείας».

______________

  1. Από το σχετικό άρθρο στο περιοδικό της ΕΦΕ «ΑΡΧΕΙΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ» τεύχος 3 (Σεπτέμβριος-Δεκέμβριος 2014 Πάνος Καπώνης, με τον τίτλο : TO ΑΝΕΦΑΡΜΟΣΤΟ ΤΩΝ TΕΛΕΥΤΑΙΩΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ.

Β.- ΕΠΙΡΕΑΣΜΟΣ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ άρθρου 1 ν. 1963/1991 από τον μνημονιακό νόμο 4336/2015.

ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 2 ΥΠΟΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ Δ12:

18. Το άρθρο 1 του ν. 1963/1991 (Α΄138) αντικαθίσταται ως εξής:

«Άρθρο 1. Με απόφαση των Υπουργών Οικονομίας, Υποδομών, Ναυτιλίας και Τουρισμού και Υγείας καθορίζονται οι προϋποθέσεις, η διαδικασία και κάθε άλλο θέμα σχετικά με τη χορήγηση άδειας ιδρύσεως φαρμακείου.»

2) Η ΑΝΑΛΥΣΗ

2.1 Με την παραπάνω αντικατάσταση ολοκλήρου του άρθρου 1 του ν. 1963/1991 από το άρθο 2 του ν. 4336/2015, απορρυθμίζονται πολλές διατάξεις της φαρμακευτικής νομοθεσίας με πιο σημαντική την εκκρεμότητα όσον αφορά την αρμοδιότητα των Δ/νσεως Δημόσιας Υγείας των Περιφερειών να χορηγούν άδειες ίδρυσης φαρμακείων ! Όταν αναφερόμεθα στο τροποποιηθέν άνωτέρω άρθρο 1, εννούμε όπως αυτό τροποποιήθηκε με το άρθρο 216 του ν. 4218/2014 (160Α), με οποίο αποσαφηνίστηκε η αρμοδιότητα των Δ/νσεως Δημ. Υγείας για την χορήγηση των αδειών ιδρύσεως φαρμακείων :

«1. Η άδεια ίδρυσης φαρμακείου χορηγείται, από τη Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας της Περιφερειακής Ενότητας της έδρας του φαρμακείου, με απόφαση του Αρμόδιου Περιφερειάρχη και κοινοποιείται στον οικείο Φαρμακευτικό Σύλλογο.»

2.1 Επίσης συμπαρασύρονται και οι λοιπές διατάξεις του άρθρου 216 :

2. Στην παρ. 2 του άρθρου 1 του ν. 1963/1991 προστίθεται εδάφιο ε” ως εξής:
«ε) τα ανωτέρω δικαιολογητικά για την ίδρυση φαρμακείου μπορούν να υποβληθούν και ηλεκτρονικά από τον αιτούντα στην ηλεκτρονική διεύθυνση της Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας της Περιφερειακής Ενότητας, της έδρας του φαρμακείου. Σε περίπτωση αδυναμίας του αιτούντος να υποβάλει τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά ηλεκτρονικά, η κατάθεση των τελευταίων γίνεται ιδιοχείρως από τον αιτούντα στην Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας της Περιφερειακής Ενότητας, της έδρας του φαρμακείου.»
3. Στην παρ. 4 του άρθρου 1 του ν. 1963/1991 η φράση «με απόφαση του αρμόδιου νομάρχη» αντικαθίσταται ως εξής: «με απόφαση του Αρμόδιου Περιφερειάρχη».
2.3 Περαιτέρω, στο άρθρο 36 παρ.1 Ν. 3918/2011, ορίζεται ότι το επάγγελμα του αδειούχου φαρμακοποιού και η λήψη άδειας ίδρυσης και λειτουργίας φαρμακείου από αδειούχο φαρμακοποιό, όπως προσδιορίζεται στο Ν. 5607/1932 και κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 1 του Ν. 1963/1991, δεν υπόκεινται σε κανένα περιορισμό, πλην των σχετικών με τα πληθυσμιακά όρια και την προϋπόθεση τήρησης ελαχίστων αποστάσεων, που εξασφαλίζουν τη χωροταξικά ισόρροπη διασπορά των φαρμακείων στην επικράτεια. Επίσης, διευκρινίζεται ότι η αίτηση για χορήγηση άδειας ίδρυσης φαρμακείου υποβάλλεται στις αρμόδιες υπηρεσίες των περιφερειακών ενοτήτων, των περιφερειών της χώρας και αφορά συγκεκριμένη εδαφική περιοχή, όπως αυτή καθορίζεται στην παρ. 3 του άρθρου 36 του εν λόγω νόμου και στην αριθ. 45892/2010 απόφαση του Υπουργείου Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης.

2.4 Ακόμη το άρθρο 12 του Ν. 5607/1932 προβλέπει τη δυνατότητα συστέγασης μεταξύ δύο ή περισσότερων λειτουργούντων φαρμακείων ή ενός λειτουργούντος φαρμακείου με νεοϊδρυόμενο φαρμακείο, με την υποχρέωση σύστασης μεταξύ τους ομόρρυθμης εταιρείας και υπό την προϋπόθεση, στη δεύτερη περίπτωση, ότι ο «παλαιός» φαρμακοποιός θα συνταξιοδοτηθεί εντός εξαμήνου από της συστεγάσεως είτε λόγω ηλικίας, είτε για λόγους υγείας, είτε τέλος, λόγω θανάτου (κληρονομικό φαρμακείο).
Εδώ πρέπει να διεκρινιστεί ότι : Μόνο η δυνατότητα συστέγασης μεταξύ ενός λειτουργούντος φαρμακείου με νεοϊδρυόμενο φαρμακείο δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί, λόγω της ελλείψεως της αρμοδιότητας της Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας της Περιφερειακής Ενότητας, της έδρας του φαρμακείου να χορηγήσει την άδεια ιδρύσεως στο νεοϊδρυόμενο φαρμακείο. Η συστέγασης μεταξύ δύο ή περισσότερων λειτουργούντων φαρμακείων μπορεί να πραγματοποιηθεί, διότι δεν απατείται νέα άδεια ίδρυσης.
ΕΠΙΣΗΣ :
2.5 Με το άρθρο 36 παρ. 6 του Ν. 3918/2011 (νόμος Λοβέρδου όπως λέγεται), παρασχέθηκε η δυνατότητα σε ένα νέο φαρμακοποιό (προκειμένου να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας) να λαμβάνει άδεια ιδρύσεως φαρμακείου κατ’ εξαίρεση των πληθυσμιακών κριτηρίων, χωρίς την υποχρέωση συνταξιοδότησης του παλαιού φαρμακοποιού :
ΚΕΙΜΕΝΟ : Η παράγραφος 6 του άρθρου 36 του Ν. 3918/2011 διαβάζεται και ισχύει πλέον ως εξής:
«Κατ’ εξαίρεση των διατάξεων των πληθυσμιακών ορίων της προηγούμενης παραγράφου, επιτρέπεται η συστέγαση στο ίδιο κατάστημα λειτουργούντος φαρμακείου με υπό ίδρυση φαρμακείο. Τα κατά την παρούσα διάταξη συστεγαζόμενα φαρμακεία λειτουργούν υποχρεωτικά με τη μορφή ομόρρυθμης εταιρείας. Στα νεοϊδρυόμενα φαρμακεία χορηγούνται αυτοτελείς άδειες ίδρυσης υπό τις προϋποθέσεις της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου. Εάν ο φαρμακοποιός, στο φαρμακείο του οποίου πραγματοποιείται η συστέγαση, συνταξιοδοτηθεί, παραιτηθεί για οποιονδήποτε λόγο, ανακαλείται η άδεια ίδρυσης του φαρμακείου του και στον παραμένοντα φαρμακοποιό χορηγείται άδεια συνεχίσεως λειτουργίας του φαρμακείου. Ειδικά στην περίπτωση παραίτησης του ως άνω φαρμακοποιού, αυτός δύναται να ιδρύσει στο μέλλον άπαξ νέο φαρμακείο υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις της παρούσας παραγράφου. Οι φαρμακοποιοί των συστεγαζόμενων φαρμακείων της παρούσας παραγράφου υποχρεούνται στην αυτοπρόσωπη διεύθυνση αυτών. Επίσης, τα εν λόγω φαρμακεία θεωρούνται, για τον καθορισμό του αριθμού των φαρμακείων, ως λειτουργούντα χωριστά και υποχρεούνται σε ιδιαίτερη διημέρευση και διανυκτέρευση».

Οι επιπτώσεις απορρύθμισης ως προς την διάταξη αυτή του ν. 3918/2011 αγγίζουν τα όρια μη εφαρμογής της, αφού :
α) Για να συστεγασθεί (ο νέος φαρμακοποιός) με ήδη λειτουργούν φαρμακείο πρέπει να πάρει άδεια ίδρυσης, αλλά η ως άνω αρμόδια Αρχή (Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας της Περιφερειακής Ενότητας όπου βρίσεκται το φαρμακείο), δεν μπορεί να χορηγήσει στον νέο φαρμακοποιό την άδεια ίδρυσης του φαρμακείου του, ώστε να μπορέσει να συστεγαστεί, λόγω εελλείψεως αρμοδιότητος. Κατ’ ακολουθία δεν μπορεί στο νέο φαρμακοποιό να χορηγηθεί & άδεια συνέχισης λειτουργίας της επιχείρησης φαρμακείου.

β) Ο παραιτούμενος «παλαιός» φαρμακοποιός, μετά την αποσυστέγασή του και τη λύση της εταιρείας των συστεγασμένων φαρμακείων, δικαιούται άπαξ να ιδρύσει νέο φαρμακείο, υπό τους όρους και προϋποθέσεις του άρθρου 36 παρ. 6 του ίδιου νόμου και άρα και στην περίπτωση αυτή δεν υπάρχει δυνατότητα χορήγησης της ως άνω διοικητικής άδειας ίδρυσης του νέου φαρμακείου του.
2.6 Σε πρόσφατη ρύθμιση, η παράγραφος 4 του άρθρου 36 του Ν. 3918/2011 είχε αντικατασταθεί ως εξής:
«4. Επιτρέπεται η μεταφορά και η ίδρυση φαρμακείων κατ’ εξαίρεση των διατάξεων της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου, πλησίον δημόσιων νοσοκομείων και σε απόσταση έως εκατό (100) μέτρων εκατέρωθεν του μέσου της εξωτερικής κεντρικής πύλης του νοσοκομείου και στις δύο (2) οικοδομικές γραμμές της οδού επί της οποίας βρίσκεται η πύλη. Ο αριθμός των νέων φαρμακείων δεν μπορεί να υπερβαίνει τον αριθμό των ήδη λειτουργούντων στην περιοχή που ορίστηκε στο προηγούμενο εδάφιο κατά τη δημοσίευση του παρόντος».
Και στην προκείμενη περίπτωση, άδεια ίδρυσης δεν μπορεί να χορηγηθεί. Η άδειες μεταφοράς δεν θίγονται.

Τέλος, καταργουμένης – μεταξύ των άλλων – και της διατάξεως της παραγράφου 4 εδ. β του άρθρου 1 ν. 1963/91, δεν ανακαλούνται οι άδειες ίδρυσης και λειτουργίας φαρμακείων και φαρμακαποθηκών, που ανήκουν σε φαρμακοποιούς, που έχουν συμπληρώσει το 70ο έτος της ηλικίας τους.